Ο Θεός είναι Πατέρας
Με το να καλούμε το Θεό «Πατέρα» η γλώσσα της πίστης αναδεικνύει δύο κύρια πράγματα: ότι ο Θεός είναι η πρώτη αρχή του παντός και η υπερβατική αυθεντία, και ότι είναι συγχρόνως καλοσύνη και αγαπητική φροντίδα για όλα τα παιδιά του.
Η γονική τρυφερότητα του Θεού μπορεί επίσης να εκφράζεται και με την εικόνα της μητρότητας, που τονίζει την εν-ύπαρξη του Θεού, την οικειότητα ανάμεσα στον Δημιουργό και το πλάσμα.
Έτσι, η γλώσσα της πίστης δανείζεται από την ανθρώπινη εμπειρία των γονέων, που είναι κατά κάποιο τρόπο και πρώτοι αντιπρόσωποι του Θεού για τον άνθρωπο.
Η εμπειρία όμως μας λέει πως οι ανθρώπινοι γονείς κάνουν λάθη και παραμορφώνουν το πρόσωπο της πατρότητας και της μητρότητας. Πρέπει, λοιπόν, να θυμούμαστε ότι ο Θεός υπερβαίνει την ανθρώπινη διάκριση ανάμεσα στα φύλα. Δεν είναι ούτε άνδρας ούτε γυναίκα, είναι Θεός.
Επίσης, υπερβαίνει την ανθρώπινη πατρότητα και μητρότητα αν και είναι η πηγή και το μοντέλο τους: κανένας δεν είναι πατέρας όπως ο Θεός είναι Πατέρας.
Ο Ιησούς αποκάλυψε πως ο Θεός είναι Πατέρας με μια έννοια πρωτόγνωρη κι ανήκουστη: είναι Πατέρας όχι μόνον ως Δημιουργός: είναι αιωνίως Πατέρας δια της σχέσης με τον μονογενή Υιό του, που, αμοιβαία, είναι Υιός μόνον σχετικά με τον Πατέρα του. Ουδείς γνωρίζει τον Υιό παρά μόνον ο Πατέρας, και ουδείς γνωρίζει τον Πατέρα παρά μόνον Υιός και εκείνος στον οποίον ο Υιός επιλέγει να τον αποκαλύψει.
(Κατήχηση της Καθολικής Εκκλησίας, §239 και 240)
Ξέρετε ότι…
Από τα αρχαιότερα χρόνια η Εκκλησία μας χρησιμοποίησε τον όρο «Πατέρας» για τους θρησκευτικούς αρχηγούς. Οι Επίσκοποι, σαν ποιμένες της τοπικής Εκκλησίας και αυθεντικοί διδάσκαλοι της Πίστεως, έχουν τον τίτλο «Πατέρας».
Τα ανωτέρω ενισχύονται και από τον Απόστολο Παύλο που θεωρεί τον εαυτό του πνευματικό πατέρα:
“Δεν σας τα γράφω αυτά για να σας κάνω να ντραπείτε, αλλά για να σας συμβουλέψω όπως ο πατέρας τ’ αγαπημένα του παιδιά. Γιατί αν ακόμα έχετε χιλιάδες δασκάλους στη ζωή σας με το Χριστό, δεν έχετε πολλούς πατέρες αλλά μόνον ένα. Στη σωτήρια οικονομία του Ιησού Χριστού, εγώ σαν πατέρας σας γέννησα με το κήρυγμα του Ευαγγελίου. Σας ζητώ λοιπόν να μου μοιάσετε. Για τον σκοπό αυτό σας έστειλα τον Τιμόθεο, που είναι στο έργο του Κυρίου τέκνο μου έμπιστο κι αγαπημένο”. (Α’ Κορ. 4, 14-17).
Μέχρι το έτος 400 περίπου, ο επίσκοπος ονομαζόταν πατέρας (μπαμπάς, «πάπα» στα Λατινικά).
Αυτός ο τίτλος μετά περιορίστηκε αποκλειστικά στον Επίσκοπο Ρώμης και Διάδοχο του Αγίου Πέτρου, και είναι σήμερα στα Ελληνικά «Πάπας».
Απ’ τα χέρια του Πατέρα
Μια πνευματικότητα που ξεχνά το Θεό σαν Παντοδύναμο και Δημιουργό δεν είναι αποδεκτή.
Έτσι καταλήγουμε να λατρεύουμε γήινες δυνάμεις ή τους εαυτούς μας παίρνοντας τη θέση του Θεού, φθάνοντας να διεκδικούμε απεριόριστα δικαιώματα ώστε να καταστρέφουμε την πλάση κάτω απ΄τα πόδια μας.
Ο καλύτερος τρόπος για ν’ ανακτήσουμε, άνδρες και γυναίκες, τη σωστή μας θέση, παύοντας τις διεκδικήσεις για απόλυτη κυριαρχία επί της γης, είναι να μιλήσουμε ξανά για τη μορφή του Πατέρα που δημιουργεί και που μόνον σ’ Εκείνον ανήκει ο κόσμος.
Στην Ιουδαιο-Χριστιανική παράδοση, η λέξη «δημιουργία» είναι έννοια ευρύτερη απ’ εκείνη της «φύσης», διότι πρόκειται για το αγαπημένο σχέδιο του Θεού στο οποίο κάθε πλάσμα έχει τη δική του αξία και σημασία.
Η φύση συνήθως θεωρείται σαν ένα σύστημα που μπορεί να μελετηθεί, κατανοηθεί και ελεγχθεί, ωστόσο η δημιουργία μπορεί να κατανοηθεί μόνο σαν δώρο από τ’ απλωμένα χέρια του Πατέρα των πάντων, και σαν πραγματικότητα φωτισμένη από την αγάπη που μας καλεί μαζί σε συμπαντική κοινωνία.
Πάπας Φραγκίσκος, Εγκύκλιος Laudatus si’ (Ας είσαι Αινετός), Μάιος 2015, §75 και 76.
Open Reflections 