Χαίρετε!

EXULTET A

click here for English

Ενημερωτικό Δελτίο Λατινικής Ενορίας Πάφου

Μάρτιος 2018

Αυτή είναι η νύχτα..που πρέπει να αινούμε..

Τα κείμενα της λειτουργίας της Εκκλησίας έχουν δύναμη, και αντηχώντας στο σκοτάδι του κόσμου, σκορπίζουν τις σκιές και αφαιρούν την ισχύ της αμαρτίας και του θανάτου πάνω στην ανθρωπότητα.

«Χριστός Ανέστη, χαίρετε ουράνιες δυνάμεις, αγάλλου όλη η κτίσις!

Χριστός Ανέστη, χαίρε ω γη, με λαμπρότητα!

Χριστός Ανέστη, χαίρε ω Μητέρα Εκκλησία, αγάλλου εν δόξη

Ετσι ξεκινά η Πασχαλινή Διακήρυξη.

Μετέχοντας δια της πίστεως και του Βαπτίσματος στον Ζωντανό Λόγο, ας αφεθούμε να μεταμορφωθούμε από την δημιουργική και αναζωογονητική του  δύναμη.

Η Ανάσταση του Κυρίου είναι και η δική μας ανάσταση, η ανόρθωσή μας, η νέα μας ζωή.

Η Εκκλησία δεν παύει να διακηρύττει ότι ο Ιησούς είναι ο Κύριος.

Πώς κηρύσσει η Εκκλησία τον Αναστημένο Χριστό;

Η Εκκλησία δεν είναι μια αφηρημένη έννοια, έξω από εμάς, αλλά είναι η Αποστολική κοινότητα που ιδρύθηκε την ημέρα της Πεντηκοστής και η οποία έχει ως αποστολή να φέρει την Καλή Είδηση μέχρι τα πέρατα της γης.

Δεν πρέπει να φανταζόμαστε ότι η Εκκλησία εκπληρώνει την αποστολή της ανεξάρτητα από εμάς τους ίδιους. Εχουμε την ευθύνη να κάνουμε γνωστά σε όλους τα Καλά Νέα.

Κάθε βαπτισμένος καλείται να είναι ενεργός στην πίστη του, σταθερός στην ελπίδα του και γενναιόδωρος στην αγάπη του προς τον Θεό και τον πλησίον.

Δεν υπάρχει άλλος τρόπος να φέρουμε το Ευαγγέλιο σε κάθε γωνιά του  πλανήτη: πρώτα το ζούμε, έπειτα το μοιραζόμαστε.

Τι μεγάλη ευθύνη, αλλά και τι θαυμαστή χάρη!

 

Αγάλλου! (Exultet)

Νύχτα πιο ευλογημένη απ’ όλες, διαλεχτή απ’ το Θεό να δει τον Χριστό ν’ ανασταίνεται από τους νεκρούς!

Γι’ αυτή τη νύχτα οι γραφές λέγουν: «Η νύχτα θα γίνει φωτεινή σα μέρα, θα γίνει το φως μου, η χαρά μου».

Η δύναμη αυτής της άγιας νύχτας διασκορπίζει κάθε κακό, ξεπλένει την ενοχή, ξαναδίνει τη χαμένη αθωότητα, χαροποιεί όσους πενθούν, διώχνει το μίσος, μας φέρνει ειρήνη και ταπεινώνει τη γήινη περηφάνεια.

Νύχτα αληθινά ευλογημένη, όταν ο ουρανός παντρεύεται τη γη και ο άνθρωπος συμφιλι-ώνεται με το Θεό.

(από τη λειτουργία της Αναστάσεως,  αποσπάσματα)

 

Ο κύλινδρος παπύρου «Exultet»

EXULTET BΗ πρώτη εικόνα  του δελτίου μας δείχνει τον Χριστό που κατεβαίνει στον Αδη για να φέρει και εκεί τη σωτηρία. Αποτελεί μία από τις πολλές εξαίσιες εικονογραφήσεις του φημισμένου χειρογράαθωότηταφου Exultet (=Αγάλλου), έργο του 12ου αιώνα από το Bonevento της Ιταλίας, πάνω στο οποίο έχει γραφεί ο ομώνυμος ύμνος.

Ο πάπυρος, ο οποίος είναι κυλινδρικός, έχει πολλές εικονογραφήσεις «φωτισμένες» (illuminated) που βήμα-βήμα αναδεικνύουν τα διάφο-ρα στάδια της ακολου-θίας ώστε να είναι πιο κατανοητά στους πιστούς.

Εχει την ιδιομορφία να έχει τις εικόνες τοποθετημένες ανάποδα ως προς το κείμενο, έτσι ώστε όταν ο διάκονος «ξεδιπλώνει» τον κύλινδρο από τον άμβωνα, οι πιστοί να μπορούν να βλέπουν τις εικόνες σωστά και όχι ανάποδα.

Πολές από τις εικονογραφήσεις είναι απαράμιλλες όπως  ο χωρισμός της Ερυθράς θαλάσσης -από την Παλαιά Διαθήκη, και η Σταύρωση (βλ. επάνω) – από την Καινή Διαθήκη.

Εκτός από τον χρυσό και το ασήμι, περιέχουν ζωηρό μπλε και κόκκινο που τους προσδίδει επί πλέον λαμπρότητα.

 

Η τέχνη των εικονογραφημένων χειρογράφων

EXULTET CΟλα τα βιβλία τον Μεσαίωνα ήσαν χειροποίητα έργα τέχνης. Τα «φωτισμένα» χειρόγραφα ονομάστηκαν έτσι από τη συχνή ενσωμάτωση στις σελίδες τους φύλλων χρυσού και ασημιού.

Τα παλαιότερα εικονογραφημένα με αυτόν τον τρόπο χειρόγραφα που έχουμε σήμερα χρονολογούνται από τον 5ο μ. Χ. αιώνα και έφθασαν στο απόγειό τους γύρω στο 1100 μ.Χ.

Αυτή η χρυσή εποχή των χειρογράφων κράτησε μέχρι την άφιξη της τυπογραφίας με τον Γουτεμβέργιο, δηλ. περί το 1450 –55, οπότε και σήμανε η αρχή του τέλους για τα «φωτισμένα» χειροποίητα γραπτά.

Κατα τον Μεσαίωνα τα περισσότερα βιβλία χρησιμοποιούνταν από τους κληρικούς και τους μοναχούς.

 Συχνά, όταν ένα νέο μοναστήρι ιδρυόταν, νέα βιβλία παρουσιάζονταν.

Βιβλία άρχισαν να παράγονται και για ατομική, μη εκκλησιαστική χρήση, από τον 12ο αι. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα την ενθάρρυνση της ίδρυσης πολλών λαϊκών εργαστηρίων χειρογράφων υπό τη διεύθυνση επαγγελματιών γραφειάδων.

Δεξιά, τμήμα του κυλίνδρου Exultet. Προσέξτε το κείμενο που είναι  ανάποδα όπως εξηγήθηκε πιο πάνω.

 

Ξέρετε ότι…

Ο ύμνος Exultet (=Αγάλλου) συνοδεύει μία από τις αρχαιότερες και πιο εύγλωττες ακο-λουθίες της Χριστιανικής λειτουργίας, δηλ. το άναμμα της Πασχαλινής Λαμπάδας σαν το κορυφαίο σημείο της νύχτας που γιορτάζεται το Πάσχα.

Ψάλλεται παραδοσιακά από τον διάκονο αφότου η Λαμπάδα έχει αναφθεί και οι ιερείς έχουν πορευθεί μέχρι το Αγιο Βήμα. Η αναμμένη Λαμπάδα έχει διττό συμβολισμό: Πρώτα, την «στήλη φωτιας» που προπορεύεται των Ισραηλιτών κατά τη φυγή τους από την Αίγυπτο. Δεύτερο, υπονοεί τον Χριστό που είναι το φως του κόσμου.

Η λιτανεία επίσης έχει διττό νόημα: Συμβολίζει την πορεία των Ισραηλιτών έξω από την Αίγυπτο, και επίσης τον ερχομό του Χριστού που είναι ο Σωτήρας του κόσμου.

Το Exultet ψάλλει αυτόν τον συμβολισμό και μας υπενθυμίζει την ιστορία της σωτηρίας, από την πτώση του Αδάμ μέχρι τα γεγονότα του πρώτου Πάσχα (περάσματος) με τον Μωυσή και τους Ισραηλίτες, και τελικά τα γεγονότα του τελευταίου Πάσχα στο οποίο ο Ιησούς υπέφερε, πέθανε και ανέστη εκ νεκρών και με το οποίο απολυτρώθηκε η ανθρωπότητα.

Ο τόνος του ύμνου είναι τόνος χαράς, για το τόσο μεγάλο δώρο όπως είναι η σωτηρία μας και η αιώνια ζωή.

(πηγή: Η Αποστολική Βιβλιοθήκη, Βατικανό)

 

Η Αναπαράσταση των Παθών

pASSION pLAY a

Στις 25 τ.μ. η Εκκλησία θυμάται και γιορτάζει τα Αγια Πάθη του Κυρίου και έχει πλέον καταστή παράδοση να οργανώνεται στην ενορία μας η αναπαράσταση των Παθών στον αρχαιολογικό χώρο της Στήλης του Αποστόλου Παύλου.

Ευχαριστούμε θερμά το Τμήμα Αρχαιοτήτων της Κυπριακής Δημοκρατίας που μας επιτρέπει να χρησιμοποιούμε αυτόν τον σεβάσμιο χώρο.

Αυτή η πρακτική είναι πολύ δημοφιλής σε πολλούς τόπους.

pASSION pLAY b

Είναι μια ευκαιρία, για όσους το επιθυμούν, να συμμετάσχουν ενεργά, αλλά και στοχαστικά στην Αναπαράσταση των Παθών.

Αποτελεί ανοιχτή πρόσκληση προς όλους, Χριστιανούς και μη, να ακολουθήσουν τον Χριστό από τον Μυστικό Δείπνο στο Υπερώο μέχρι τον Σταυρό, το θάνατο και την ταφή, σε μια προσπάθεια να διακρίνουμε την αγάπη και την παρουσία του Θεού σε κάθε πτυχή της ζωή μας.

Από «Το Πάσχα», Αλ. Παπαδιαμάντης, 1888

 «Αναστάσεως ημέρα και λαμπρυνθώμεν… Πάσχα το τερπνόν, Πάσχα Κυρίου, Πάσχα. Πάσχα πανσεβάσμιον ημίν ανέτειλε. Πάσχα, εν χαρά αλλήλους περιπτυξώμεθα…Ω Πάσχα, λύτρον λύπης. Πάσχα άμωμον, Πάσχα μέγα, Πάσχα το πύλας ημίν του παραδείσου ανοίξαν. Πάσχα πάντας αγιάζον πιστούς…»

    Δια τοιούτων στιχηρών, εξ ων αναπέμπεται ευφροσύνη και αγαλλίασις ανεκλάλητος, η Εκκλησία υμνεί και πανηγυρίζει την Ανάστασιν του Σωτήρος. Η λέξις Πάσχα επενεργεί μαγικώτατα επί των οσίων υμνογράφων και λησμονούσιν επί βραχύ το αυστηρόν και μελαγχολικόν κάλλος, όπερ χαρακτηρίζει τας εμπνεύσεις των προ της απαλής και Λυδικής, ως ειπείν, αρμονίας, ήτις αυτόματος διαχέεται από των ιερών αυτών φορμίγγων επί τω τρισμεγίστω αγγέλματι. Η Εκκλησία, αποβάλλουσα την πένθιμον περιβολήν, ενδύεται λευκήν και φεγγοβόλον στολήν, ως αν αντανακλά επ’ αυτής η λευκότης και η λάμψις του αγγέλου, του αποκυλίσαντος τον λίθον του μνημείου.

    Τα ανήλια βάθη, οι ζοφεροί θόλοι των χριστιανικών ναών, διαυγάζονται ως εν ημέρα ανεσπέρου φωτός, και τα άνθη τα εύοσμα και δροσόεντα, άτινα από των λειμώνων και των κήπων μετηνέχθησαν, όπως στολίσωσι την επιτάφιον σινδόνα του Σωτήρος, τηρούσιν έτι της ραδινής των χάριτος, των κοσμικών των θελγήτρων τα ίχνη εν τη τεθολωμένη υπό του λιβάνου ατμοσφαίρα των ναών. Και η Εκκλησία καταπέμπει την ευχήν αυτής την αναστάσιμον κατά την ημέραν ταύτην εν γλώσση αλλοία ή η συνήθης· εν γλώσση πλήρει παιδικών, θα ελέγομεν, σκιρτημάτων και παιδικής συγκαταβάσεως. Εις την μεγάλην ευωχίαν της Αναστάσεως προσκαλεί πάντας, παρόντας και απόντας, νηστεύσαντας και μη νηστεύσαντας, πιστούς και απίστους, και τους φέροντας ένδυμα γάμου και τους αγοραίον περιβαλλομένους ιμάτιον.

 

Η θεμελιώδης αφιέρωσή μας

Βλέποντας το Λαό του Θεού, θυμόμαστε ότι όλοι εισερχόμαστε στην Εκκλησία σαν λαϊκοί. Το πρώτο Μυστήριο που σφραγίζει την ταυτότητά μας για πάντα και για το οποίο πρέπει να είμαστε περήφανοι, είναι το Βάπτισμα.

Με το Βάπτισμα και με το χρίσμα του Αγίου Πνεύματος οι πιστοί «είναι αφιερωμένοι σαν ένας πνευματικός οίκος, μία αγία ιερωσύ-νη» (Φως των Εθνών, §10).

Η πρώτη και θεμελιώδης αφιέρωσή μας στο Θεό είναι ριζωμένη στη Βάπτισή μας. Κανείς δεν έχει βαπτισθεί ιερέας ή επίσκοπος. Μας βάφτισαν σαν λαϊκούς και αυτό είναι το ανεξίτηλο σημείο που κανείς δεν μπορεί ποτέ να σβήσει. Είναι καλό να θυμόμαστε ότι η Εκκλησία δεν είναι μία ελίτ ιερέων ή αφιερωμένων ανδρών ή επισκόπων, αλλά ότι όλοι μαζί διαμορφώνουμε τον πιστό Λαό του Θεού. Αν το ξεχνούμε ρισκάρουμε πολλά. Είμαστε, όπως λέγει η Β‘ Βατικανή Σύνοδος,  ο Λαός του Θεού, του οποίου η ταυτότητα είναι «η αξιοπρέπεια και η ελευθερία των γιων του Θεού στην καρδιά των οποίων κατοικεί το Αγιο Πνεύμα σα σε Ναό Του». Ο πιστός Λαός του Θεού είναι χρισμένος με τη χάρη του Αγίου Πνεύματος και έτσι όταν στοχαζόμαστε, σκεφτόμαστε, αξιολογούμε και διακρίνουμε πρέπει να δίνουμε τη δέουσα προσοχή σε αυτό το χρίσμα.

(Πάπας Φραγκίσκος, Μάρτιος 2016)

 

για Αγγλικά πατήστε εδώ

 

 


One thought on “Χαίρετε!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s