Ενότητα γλώσσας και πίστης

oxford-univercity
Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης

click here for English

Τα πρώτα Πανεπιστήμια

Οι πρώτοι δέκα αιώνες στην ιστορία της Εκκλησίας, όπως είδαμε, είναι απόλυτα συνυφασμένοι με τις ευρύτερες κοινωνικοπολιτικές συνθήκες στην λεκάνη της Μεσογείου και τις πλησίον χώρες.

Δέκα αιώνες ζύμωσης με το Ευαγγέλιο στην καθημερινότητα χιλιάδων ανθρώπων επιτέλεσε, άλλοτε με θαυμαστή ταχύτητα, άλλοτε με πιο αργούς ρυθμούς, μία πραγματική επανάσταση θεσμών και νοοτροπίας, η οποίες θα συνεχιστούν και στους επόμενους αιώνες.

Και ενώ η Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία βρισκόταν στο πολιτικό και στρατιωτικό ζενίθ της, με την δυναστεία των Μακεδόνων, και έπανακτούσε σε επιτυχείς πολέμους περιοχές που είχαν κατακτηθεί από τους Μουσουλμάνους, και έφερνε τον Χριστιανισμό στη Ρωσία, στη Δύση λαμβάνει χώρα μία ωρίμανση και, στη σχετική ειρήνη που επικρατεί, εξαπλώνεται παντού ο θεσμός των σχολών των καθεδρικών ναών και των σχολείων των μοναστηριών. Αυτό όμως δεν αρκεί. Ισχυρές συντεχνίες πολιτών αλλά και πολλά άτομα που δεν είναι κληρικοί, επιθυμούν να μορφωθούν. Ιδρύονται τα πρώτα Πανεπιστήμια. Η Εκκλησία υποστηρίζει και ενθαρρύνει αυτά τα ιδρύματα.

Το 1066 ιδρύεται το Πανεπιστήμιο της Bologna, φημισμένο για τις νομικές σπουδές που πρόσφερε. Ακολουθεί εκείνο του Salerno (Ιατρική) και μετά, το Παρίσι, η Οξφόρδη , το Καίμπριτζ και πολλά άλλα. Εννοείται πως η πλειονότητα των καθηγητών προέρχεται από τον κλήρο και τους μοναχούς, και πολλοί είναι οι σπουδαστές που είναι ιερείς ή προετοιμάζονται για να γίνουν ιερείς. Αυτό ήταν φυσικό, εφ’ όσον εκείνοι αποτελούσαν την πιο μορφωμένη τάξη της Ευρωπαϊκής κοινωνίας από την εποχή των βαρβαρικών επιδρομών και εξής.

Κοινή γλώσσα είναι η Λατινική, και οι φοιτητές ενίοτε μετακινούνται από το ένα Πανεπιστήμιο στο άλλο, ανεξάρτητα από τη χώρα στην οποία βρίσκεται, διότι υφίστανται η ενότητα της διδακτικής γλώσσας (η Λατινική) και η κοινωνία της Καθολικής Πίστης.

Τα Πανεπιστήμια παρήγαγαν και παράγουν σημαντικώτατο έργο σε όλους τους τομείς της μάθησης.

Ωστόσο, δεν είναι λίγοι οι Δάσκαλοι και Καθηγητές, αλλά και οι φοιτητές, ανάμεσά τους, οι οποίοι αναγνωρίστηκαν και ανακηρύχθηκαν Αγιοι και Διδάκτορες της Εκκλησίας.

Αρκεί να αναφέρουμε ενδεικτικά, τον Αγιο Θωμά τον Ακινάτο, τον Αγιο Ιωάννη του Σταυρού, τον Αλβέρτο τον Μεγάλο, τον  Αγιο Ιγνάτιο Λοϋόλα, τον Αγιο Ροβέρτο Βιλλαρμίνο.

Για τον χριστιανό, η μάθηση είναι πρώτα στην υπηρεσία της Πίστεως. «Η φιλοσοφία είναι υπηρέτρια της θεολογίας»  έλεγαν.

Οταν η Πίστη φωτίζει όλες της πτυχές της ανθρώπινης ύπαρξης, -και η επιστημονική γνώση είναι μία από αυτές-, η ζωή  μπαίνει σε μία τάξη και γίνεται πραγματικά το εφαλτήριο για μεγαλύτερες κατακτήσεις ηθικές και πνευματικές.

Ολοι οι άνθρωποι είναι σαν τον ανθό του χορταριού. Μόλις ξεραίνεται το χορτάρι, μαζί του κι ο ανθός του πέφτει. Αιώνιος είναι μόνο ο λόγος του Κυρίου. Αυτός ο λόγος είναι το χαρμόσυνο μήνυμα που κηρύχθηκε σε σας. (Α΄ Πέτρ. 1, 24,25)

Το Καθολικό Πανεπιστήμιο

katholieke_universiteit_leuven
Kαθολικό Πανεπιστήμιο της Λουβαίν, Βέλγιο

Γεννημένο από την καρδιά της Εκκλησίας, το Καθολικό Πανεπιστήμιο βρίσκεται στο ρεύμα της παράδοσης η οποία ανάγεται στην αρχή του Πανεπιστημίου σαν θεσμός.  Εχει ανέκαθεν αναγνωρισθεί σαν ένα ασύγκριτο κέντρο δημιουργικότητας και εξάπλωσης της γνώσης προς όφελος της ανθρωπότητας.

Εξ αιτίας της κλήσης του είναι αφοσιωμένο στην έρευνα, διδασκαλία και μόρφωση των φοιτητών που ελεύθερα συνέρχονται με τους καθηγητές τους στην κοινή τους αγάπη για τη γνώση. Με κάθε άλλο Πανεπιστήμιο συμμετέχει στη χαρά της αλήθειας, τόσο πολύτιμη σε κάθε πεδίο της γνώσης.

Το προνομιακό έργο ενός Καθολικού Πανεπιστημίου έγκειται στην  υπαρξιακή ένωση, με διανοητικές προσπάθειες, δύο τάξεων της πραγματικότητας που, πολύ συχνά, τείνουν να τεθούν στον αντίποδα η μία της άλλης ωσάν να ήσαν αντιθετικές: της έρευνας για την αλήθεια και της βεβαιότητας της πίστης ότι ήδη γνωρίζουμε την πηγή της αλήθειας.

Πάπας Ιωάννης-Παύλος Β΄, Apostolic Constitution on Catholic Universities, 1989

Ξέρετε ότι…

cluny-fresco
Τοιχογραφία ύψους τεσσάρων μέτρων, αντιπροσωπευτική της τεχνοτροπίας του Cluny από το παρεκκλήσι του Αγίου Χιου στην Brezé

Οι μοναχοί του αββαείου του Cluny, (αρχές 10ου μέχρι αρχές 12ου αιώνα), ήσαν οι πρώτοι που επινόησαν και χρησιμοποίησαν μία σιωπηλή νοηματική γλώσσα, όχι για όσους τυχόν είχαν προβλήματα ακοής, αλλά για να διαφυλάξουν την πολύτιμη ησυχία του μοναστικού τους κανόνα, που ωρισμένες ώρες απαγόρευε την ομιλία.

Με αυτήν την νοηματική γλώσσα μπορούσαν να μεταδίδουν ακριβείς πληροφορίες χωρίς την ανάγκη να μιλήσουν. Αυτή η «γλώσσα»  έπαιζε κεντρικό ρόλο στην εκπαίδευση των δοκίμων μοναχών, ασκώντας τους στην υπακοή και εθίζοντάς τους στην ησυχία, η οποία προδιαθέτει στο   «άνοιγμα»  του εσωτερικού τους χώρου, ώστε να αφουγκράζονται την φωνή του Θεού εντός τους και να προσεύχονται καλύτερα.

Η πρακτική αυτή γρήγορα εξαπλώθηκε σε πολλά μοναστήρια της Ευρώπης, με αποτέλεσμα μάλιστα, να δημιουργηθούν και τοπικές παραλλαγές και ιδιώματα της αρχικής νοηματικής γλώσσας!

κάνετε κλικ εδώ για Αγγλικά

 


One thought on “Ενότητα γλώσσας και πίστης

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s