Σ΄εσάς έχει δοθεί να γνωρίσετε…

castle

…τα μυστήρια της βασιλείας του Θεού (Μκ. 4, 11)

Oκτώβριος 2016

click here to read this in English

O καθένας από μας έχει μια ψυχή, αλλά δεν αντιλαμβaνόμαστε την αξία της, όντας πλασμένη κατ’ εικόνα Θεού, και γι’ αυτόν τον λόγο δεν κατανοούμε τα σπουδαία μυστικά τα οποία περιέχει.

Αυτά γράφει η Αγία Τερέζα της Αβιλα στο βιβλίο της «Το Εσωτερικό Κάστρο», (Τολέδο, 1577), όπου περιγράφει τα διαδοχικά στάδια απ’ όπου περνάει η ψυχή μέχρι να ενωθεί με τον Θεό.

Σκοπός της ήταν να διαφωτίσει και ενισχύσει την πνευματική ζωή των  μοναχών του τάγματός της, του οποίου είχε την ευθύνη.

Σύντομα όμως το έργο της διαδόθηκε κι έγινε γνωστό σε όλο τον Καθολικό κόσμο και όχι μόνο.

Ανήκε στο τάγμα των Ανυπόδητων (Ξυπόλητων) Καρμελητών, το οποίο η ίδια μεταρρύθμισε με την βοήθεια του Αγίου Ιωάννη του Σταυρού.

Τα «μυστικά της ψυχής» που με τη χάρη του Θεού κατανόησε, διακαώς επιθύμησε να τα συνειδητοποιήσουν όλοι όσοι παίρνουν την πνευματική τους ζωή στα σοβαρά και αναζητούν τον Θεό

Η προσεκτική ανάγνωση της Αγίας Γραφής σε πνεύμα προσευχής, η συχνή Εξομολόγηση και η πνευματική καθοδήγηση είχαν σαν αποτέλεσμα μεγάλη εσωτερική πρόοδο.

Ο Χριστός θέλει να μοιραστεί μαζί μας τα μυστικά της βασιλείας Του. Ποια είναι αυτά;

Σχηματικά μπορούμε ν’αναφέρουμε τα εξής:

—Περιβαλλόμαστε από το έλεος του Θεού. Ο Θεός είναι παρών στο κέντρο της ψυχής μας.

—Η ψυχή σε κατάσταση χάριτος είναι όμορφη. Η αμαρτία είναι άσχημη. Η αμαρτία κάνει την ψυχή       να χάσει την ομορφιά της.

—Ο εχθρός συνεχώς παραφυλάει προσπαθώντας να μας φέρει σε πειρασμό και να μας τραβήξει              μακριά από το Θεό.

—Η προσευχή, η μετάνοια και τα Μυστήρια μάς ανανεώνουν και ενδυναμώνουν.

—Ο εξαγνισμός της ψυχής προϋποθέτει αναγκαίο πόνο.

—Ο Θεός μάς περιμένει, μας βοηθά, ποτέ δεν μας απογοητεύει.

—Μας έπλασε για την αιώνια ευτυχία με την ένωσή μας μαζί Του.

 

Ο σκοπός της συγγραφέως

pen-and-paper

Είθε η Μεγαλειότητά Του να χαίρεται να καθοδηγεί την πέννα μου και να με διδάξει να πω κάτι από τα πολλά που έχει κανείς να πει για τις αποκαλύψεις Του στις ψυχές που οδηγεί στο μέγαρό Του.

Του ζήτησα θερμά να με βοηθήσει, μια και βλέπει ότι σκοπός μου είναι ν’ αποκαλύψω τα ελέη Του προς έπαινο και δόξα του ονόματός Του.

Ελπίζω πως θα μου κάνει αυτή τη χάρη, αν όχι για μένα, τουλάχιστον για σας, αδελφές—ώστε να ανακαλύψετε πόσο ζωτικό είναι για σας να μη βάζετε εμπόδια στο δρόμο προς τον Πνευματικό Γάμο του Νυμφίου με την ψυχή σας που φέρνει, καθώς θα μάθετε, μοναδικές ευλογίες.

Αγία Τερέζα της Αβιλα,  Το Εσωτερικό Κάστρο,  κεφ. 7, § 1

 

Στοιχεία του 16ου αιώνα

Η πολύτιμη ενότητα του Χριστιανικού κόσμου που χαρακτήριζε τα χρόνια του Μεσαίωνα,  ήδη από τον 15ο αιώνα βάλλεται από πολλές πλευρές. Στις αρχές του 16ου αι. ο Λουθηρανισμός και  ο Προτεσταντισμός πλήττουν την ενότητα της Εκκλησίας. Ο βασιλιάς της Αγγλίας Ερρίκος ο 8ος, (1491– 1547), ανακηρύττει τον εαυτό του, το 1534,  αρχηγό της Εκκλησίας της Αγγλίας  και την αποκόπτει αιφνίδια από τον ζωτικό κορμό της  Αποστολικής Διαδοχής και Παράδοσης.

Οι Οθωμανοί Τούρκοι απειλούν ευθέως την Ευρώπη και πολλές μάχες μαίνονται για την υπεράσπισή της.

Οι Πορτογάλοι και οι Ισπανοί θαλασσοπόροι έχουν ήδη ανακαλύψει τον Νέο Κόσμο και τις Φιλιππίνες και κάνουν με επιτυχία τον περίπλου της Αφρικής.

Μεγάλος πλούτος εισρέει στην Ισπανία και οι εμπορικοί ανταγωνισμοί εντείνονται με νέους παίκτες στο προσκήνιο, όπως τους Ολλανδούς και αργότερα τους Βρετανούς.

Η 19η Οικουμενική Σύνοδος του Τριδέντου (Trent), που διήρκεσε σχεδόν είκοσι χρόνια, (1537  – 1556), είναι ενδεικτική της δυσκολίας των καιρών. Επιβεβαιώνει το δόγμα της Εκκλησίας και δίνει ουσιαστικές και οριστικές απαντήσεις στις θέσεις της Διαμαρτύρησης.

Το μυστικιστικό ρεύμα που εμφανίστηκε τον 13ο και 14ο αι. κυρίως στην Ολλανδία και Γερμανία, γίνεται πιο εξωστρεφές στην Ισπανία.

 

Το Εσωτερικό Κάστρο

%ce%b4%ce%b9%ce%b1%ce%bc%ce%ac%ce%bd%cf%84%ce%b9

Η Τερέζα της Αβιλα ανακηρύχθηκε Αγία το 1622, μόλις σαράντα χρόνια από τον θάνατό της! Η μνήμη της εορτάζεται στις 15 Οκτωβρίου. Το 1970 ο Πάπας Παύλος Στ’ την ονομάζει Διδάκτορα της Εκκλησίας.

Δεν υπάρχει πιο επίσημος τρόπος, στην  Εκκλησία, αναγνώρισης της ορθότητας των λεγομένων της που περιέχονται στα γραπτά της.

Της ζητήθηκε να γράψει την αυτοβιογραφία της , «Η ζωή της Τερέζας του Ιησού» και έγραψε επίσης  το «Εσωτερικό Κάστρο» καθώς και τον «Δρόμο της Τελειότητας».

Σε όλα πραγματεύται την εσωτερική ζωή και τον τρόπο με τον οποίο  προοδεύει η ψυχή προς την τελειότητά της.

Ηδη από αυτόν εδώ τον κόσμο ο πιστός είναι σε θέση να γευθεί την καλοσύνη του Θεού και να «δει» την λαμπρότητα της αγιοσύνης Του.

Κορυφαίο έργο της θεωρείται το Εσωτερικό Κάστρο, το οποίο, κατά γενική αποδοχή, κατατάσσεται ανάμεσα στα κλασσικά έργα του Χριστιανικού μυστικισμού.

Σ’ αυτό το βιβλίο η ψυχή παρομοιάζεται με ένα κάστρο φτιαγμένο από ένα μοναδικό διαμάντι ή από ένα απόλυτα διάφανο κρύσταλλο με πολλά δωμάτια. Η ψυχή του δίκαιου ανθρώπου δεν είναι παρά ένας παράδεισος όπου ο Θεός ευφραίνεται να μένει. (Παροιμίες, 8, 31)

Η διαδρομή όμως μέχρι το κέντρο, όπου ο άνθρωπος ενώνεται, όσο πιο τέλεια γίνεται σε αυτή τη ζωή, με τον Θεό επιφυλάσσει πολλές δοκιμασίες και πολύ πόνο.

Με την προσευχή και τα Μυστήρια επιτελείται η κάθαρση, ακολουθεί η κατανόηση (η διάνοια φωτίζεται με τις αλήθειες της πίστεως) και έπεται η ένωση με την αγία Τριάδα.   Σε αυτό το στάδιο η ψυχή χαίρεται την ευτυχία, την ειρήνη και τη δόξα της παρουσίας του Θεού.

Ξέρετε ότι…

%ce%ba%ce%b1%cf%86%ce%ad%cf%82

Ο καφές από την Αραβία, η πατάτα και ο καπνός από την Αμερική, εισάγονται για πρώτη φορά στην Ευρώπη τον 16ο αιώνα.

Η χαρτογραφία αναπτύσσεται με την εξάπλωση των γεωγραφικών γνώσεων που επέφεραν οι εξερευνήσεις. Το 1573 εκδίδεται ο πρώτος Ατλας του κόσμου με χάρτες 37 χωρών.

Η αστρονομία σημειώνει αλματώδη πρόοδο και πολλές εφευρέσεις σιγά-σιγά αλλάζουν την         καθημερινότητα των απλών ανθρώπων. Εφευρίσκεται το μολύβι (γραφίτης μέσα σε ξύλο) όπως     το γνωρίζουμε ως σήμερα, το μικροσκόπιο, το ρολόι τσέπηςτο θερμόμετρο.

%ce%bc%ce%bf%ce%bb%cf%8d%ce%b2%ce%b9

Κινητικότητα και δημιουργικότητα χαρακτηρίζουν τον 16ο αιώνα και στις Καλές Τέχνες.

Αναφέρουμε ενδεικτικά μόνο μερικούς από τους γνωστότερους καλλιτέχνες της εποχής: Ελ Γκρέκο, Μικελάντζελο, ντα Βίντσι (ζωγραφική, γλυπτική) και τον Παλαιστρίνα στην μουσική  .

 

Λόγος ύπαρξης

Η Εκκλησία, στο μέσον της ανθρωπότητας, είναι πρώτ’ απ’ όλα η κοινότητα η οποία ζει από το έλεος του Χριστού. Διαισθάνεται το βλέμμα Του και αισθάνεται ότι την έχει διαλέξει με την φιλεύσπλαχνη αγάπη Του. Είναι μέσω αυτής της αγάπης που η Εκκλησία ανακαλύπτει την αποστολή της, την βιώνει και την γνωστοποιεί σε όλους τους λαούς, με διάλογο γεμάτο σεβασμό προς κάθε πολιτισμό και θρησκευτική πίστη.

Αυτά αναφέρει ο Αγιος Πατέρας στο μήνυμά του επ’ ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας των Ιεραποστολών.

Εχουμε, ίσως, συνηθίσει να σκεφτόμαστε τις αποστολές της Εκκλησίας μέσα σε απρόσιτες ζούγκλες και  πάνω στα βουνά και σε λίγο εξερευνημένους τόπους.

Το σύγχρονο τοπίο όμως είναι διαφορετικό: υπάρχουν οι μεγαλουπόλεις, οι εργατικές γειτονιές, οι πρόσφυγες, οι άνεργοι και τόσοι συνάνθρωποί μας που παλεύουν μόνοι τους να δώσουν νόημα στην ύπαρξή τους.

Το έλεος βρίσκει την πιο ευγενή και πλήρη έκφρασή του στον Ενσαρκωμένο Λόγο. (Πάπας Φραγκίσκος).

Η Εκκλησία είναι η παρουσία και το φως του Χριστού και δεν έχει άλλο λόγο ύπαρξης από την μετάδοση του Ευαγγελίου εδώ και τώρα,

Οπου κι αν βρισκόμαστε εμείς οι βαπτισμένοι έχουμε την υποχρέωση να αντανακλούμε αυτό το φως και να είμαστε η παρουσία του Χριστού για τους γύρω μας.

Επειδή απόστολοι του ιερού έργου της Εκκλησίας δεν είναι μόνο οι ιερείς και οι μοναχοι /-ές αλλά ο κάθε πιστός, στο δικό του περιβάλλον, και όχι μόνο…

 

Μαζί μας, μαζί του

st-teresa-of-avila
Τερέζα της Αβιλα 1515 – 1582

                                               «Ο Χριστός δεν έχει σώμα τώρα παρά το δικό σου,                                          δεν έχει χέρια παρά τα δικά σου.

                                                Δικά σου είναι τα μάτια μέσα από τα οποία διαφαίνεται                                             η ευσπλαχνία του Χριστού στον κόσμο.

                                                Δικά σου είναι τα πόδια με τα οποία ο Χριστός                                                 θα περπατήσει αγαθοεργώντας.

                                                Δικά σου είναι τα χέρια με τα οποία                                                                                       θα ευλογήσει τους ανθρώπους τώρα».

 

%cf%8c%cf%80%ce%bf%cf%85_%ce%b5%ce%af%cf%83%ce%b1%ce%b9

 

Από τους στοχασμούς ενός ενορατικού μοναχού

more-flowers

 

Είναι μόνο το άπειρο έλεος και η αγάπη του Θεού που μας έχει εμποδίσει να καταστρέψουμε ο ένας τον άλλο και όλόκληρη τη δημιουργία Του εδώ και καιρό.

Μερικοί διατείνονται πως αποτελεί κατά κάποιο τρόπο απόδειξη ότι δεν υπάρχει φιλεύσπλαχνος Θεός εφ’ όσον έχουμε τόσους πολέμους.

Αντιθέτως, σκεφθείτε πώς παρά τους αιώνες αμαρτίας και πλεονεξίας και φιληδονίας και σκληρότητας και μίσους και τσιγγουνιάς και καταπίεσης και αδικίας, γέννημα και θρέμμα της ελεύθερης βούλησης του ανθρώπου, το ανθρώπινο γένος μπορεί ακόμα να συνέρχεται, κάθε φορά, και είναι ακόμα σε θέση να παράγει άνδρες και γυναίκες που νικούν το κακό  με το καλό, το μίσος με την αγάπη, την πλεονεξία με τη φιλανθρωπία, τη φιληδονία και τη σκληρότητα με την αγιότητα.

Πώς θα ήσαν όλα αυτά δυνατά χωρίς τη φιλεύσπλαχνη αγάπη του Θεού, διαχέοντας τη χάρη Του επάνω μας; Υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία από πού έρχονται οι πόλεμοι και από πού έρχεται η ειρήνη, όταν τα παιδιά αυτού του κόσμου, αποκλείοντας τον Θεό από τις συναντήσεις τους γαι την ειρήνη, το μόνο που καταφέρνουν είναι να προκαλούν μεγαλύτερους και χειρότερους πολέμους όσο περισσότερο αυτοί μιλούν για την ειρήνη;

Thomas Merton, από το βιβλίο του «Τhe Seven Storey Mountain” (Το εφταόροφο βουνό), 1948.

 

κάνετε κλικ εδώ για να το διαβάσετε στα Αγγλικά

 

 

 

 


2 thoughts on “Σ΄εσάς έχει δοθεί να γνωρίσετε…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s